ZeebruggeHavenhoofd

Op de oude ansichtkaart die dateert van 1935 is het gedenkteken te zien van de zogenaamde Zeebrugge Raid op het havenhoofd (pier) te Zeebrugge. Er is zowel een spoorverbinding als een tramverbinding te zien. De tram heeft op die plaats alleen gereden tussen 1930 en 1940.

De Zeebrugge Raid, uitgevoerd in de nacht van 23 april 1918, was een aanval van de Britten op de havens van Zeebrugge en Oostende om de vaargeulen te blokkeren, zodat Duitse U-boten niet meer konden uitvaren. Tegelijkertijd werd ook de haven van Oostende aangevallen.

De haven van Zeebrugge opende in 1907. Een kanaal verbond haar met de Brugse achterhaven. Allebei speelden ze een belangrijke rol tijdens de Eerste Wereldoorlog. Van hieruit bestookten de Duitsers de Britse handelsvloot en verdedigden hun duikboten de kustlijn. 1000 soldaten bemanden er onder meer de artillerie op de havendam.

Op 23 april 1918 wilden de Britten de vaargeul blokkeren. Ze beschikten hiervoor over 168 schepen, kleinere vaartuigen en een troepenmacht van 1800 man. De aanval begon met een afleidingsmanoeuvre. Vanachter een rookgordijn bestookten 3 kruisers de dam om de artillerie uit te schakelen. Ondertussen probeerden 3 schepen de vaargeul te bereiken. Ze waren gevuld met beton en het was de bedoeling ze te laten zinken, waardoor de duikboten niet meer konden uitvaren.

Het plan lukte maar gedeeltelijk: de schepen zonken niet op de juiste plaats en de havengeul bleef bevaarbaar. Toch propageerden de geallieerden de aanval als een overwinning. Helaas kostte de aanval ook het leven aan meer dan 200 vooral Britse soldaten.

Terwijl de Duitse tegenaanval zich op de aanval concentreerde, brachten de Britten enkele schepen voorbij de vuurtoren.

De drie schepen uit 1890, de Thetis, Intrepid en Iphigenia, waren geladen met beton. De bedoeling was om ze in de vaargeul tot zinken te brengen en zo die havengeul te blokkeren. Na de mislukte aanval op de golfbreker kwamen de drie schepen onder zwaar Duits vuur te liggen. Vooral de Thetis kreeg treffers en het schip bereikte niet de vaargeul, het liep vast op een zandbank en werd te vroeg tot zinken gebracht. De twee andere schepen bereikten wel het kanaal en werden zo schuin als mogelijk in de vaarweg tot zinken gebracht. Onder hevig Duits vuur werd de bemanning met snelle motorboten opgepikt. De Thetis zou als eerste de sluisdeur naar het kanaal naar Brugge moeten rammen, dit was mislukt en de andere twee schepen hielden zich aan de instructies en namen niet de taak van de Thetis over. Zou de sluisdeur zijn beschadigd dan had dit geleid tot een groter succes van de actie.

De aanval op de haven van Oostende die tegelijkertijd plaatsvond was ook een mislukking. Ook een tweede aanval op Oostende in mei mislukte.

Duitse duikboten konden nog altijd vanuit Brugge naar Zeebrugge of Oostende de zee op, totdat in oktober 1918 de Britse landmacht het terrein veroverde. De gezonken wrakken werden pas in 1921 geborgen.

De aanval op Zeebrugge wordt door de Britten ieder jaar herdacht op 23 april, Saint-George's Day.

We hebben hieronder nog 3 kaarten van het havenhoofd (eigen collectie) ter illustratie bijgevoegd. De derde ansichtkaart toont het havenhoofd anno 1955.

(Bronvermeldingen: Bel-memorial.org en Onroerenderfgoed.be)

Zeebrugge : Havenhoofd