SintNiklaasGroteMarkt

Op de ansichtkaart van 1903 is een deel van de Grote Markt te zien van Sint-Niklaas in de provincie Oost-Vlaanderen. Met zijn oppervlakte van 3,19 hectare staat het bekend als het grootste marktplein van België.

In 1248 werd de goede band tussen de graven van Vlaanderen en de Sint-Nicolaasparochie bezegeld door een schenking van een stuk grond, gelegen ten westen van de toen reeds bestaande parochiekerk.
Margaretha II van Vlaanderen, zuster en opvolgster van Johanna, stond het terrein af op voorwaarde dat het voor altijd onverdeeld en onbebouwd zou blijven en het dienst zou doen "ad communem usum omnium" (voor het algemeen welzijn). Deze schenkingsakte van 1248 was de geboorte van het Sint-Niklase marktplein. Al gauw werden de randen van het plein bebouwd. In het begin waren dit vooral boerderijen, maar later kwamen er ook ambachtslieden en winkels zich vestigen. Doordat het plein goed gelegen was op het kruispunt van verschillende wegen werden er ook herbergen en logementen gebouwd.

In strijd met de bepalingen van de schenkingsakte werden toch op verschillende tijdstippen enkele delen van de markt bebouwd. Omstreeks 1640 werd bijvoorbeeld een stuk grond aan de noordzijde van het plein bebouwd met winkels en huizen. In 1772 werd een huizenrij opgetrokken en in 1841 werd een nieuw stadhuis gebouwd.

In 1860 werd een mooie kiosk geplaatst op de Grote Markt. Het was een bijzonder sierlijke gietijzeren constructie in een eclectische stijl, met Moorse inslag in de hoefijzerbogen en een neogotische invloed in de met vierlobben en visblazen opengewerkte panelen. Deze kiosk is de enige in zijn soort die nog bestaat. De onderbouw werd volledig in blauwe steen uitgevoerd. De kap, die oorspronkelijk in hout was voorzien, werd in ijzer gemaakt en bedekt met zink. Uiteindelijk werd de kiosk ter plekke gemonteerd in een soort wandelpark, genaamd De Warande, aan de Grote Markt.

Op de oude ansichtkaart staat ook “Le Parc” vermeld.

In 1966 werd de kiosk afgebroken voor de bouw van een autobusstation.

In 1983-84 werd de kiosk gerestaureerd en gereconstrueerd in het stadspark (Romain De Vidtspark), in de onmiddellijke nabijheid van het kasteel Walburg.

De meeste inwoners van Sint-Niklaas zijn het er over eens dat de Grote Markt van Sint-Niklaas er tot in de jaren 1960 van de vorige eeuw het mooist uitzag. Toen stonden er nog heel wat bomen én had ook de kiosk, die nu in het stadspark staat, nog een plek op de Grote Markt.

Rond die kiosk werd een 'warande' aangelegd met banken en bomen, waar de inwoners konden verpozen en waar de harmonieën en fanfares van de stad vaak optredens gaven.

Van de jaren '70 tot begin 2000 was de Grote Markt vooral een grote parking, met in het midden een doorsteek voor het verkeer, en een grote bushalte aan de kant van de Parklaan.

Bij de herinrichting in 2005 verdween die parking en kwam er een 'halfopen' ondergrondse parking onder de Grote Markt.

Er kwam echter kritiek op de renovatie, aangezien deze het plein had veranderd in een kale vlakte. Daarom onderging de markt in 2018 een vergroening. Er werden onder andere mobiele bomen en bloemen geplaatst.

In mei 2024 startte een herinrichting van de Grote Markt. Het plan gaat gepaard met een verandering van de verkeersstromen met minder doorgaand verkeer, ruimte voor fietsers en voetgangers, minder verharding en in de plaats plantvakken, 160 bomen en waterelementen.

(Bronvermelding: Wikipedia)

Sint-Niklaas : Grote Markt