De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




ZOTTEGEM - KERK EN STADHUIS


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)




Op deze uitsnede van de prent van Zottegem met het Egmontkasteel zijn ook de kerk en het stadhuis van Zottegem (provincie Oost-Vlaanderen) duidelijk te zien.

Op deze plaats zijn dit nu de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk en het voormalige stadhuis op de Markt.

De geschiedenis van deze kerk gaat terug tot de 12e eeuw, toen de parochiekerk werd gebouwd ter vervanging van de burchtkapel en dorpskerk van het Egmontkasteel. In 1162 werd het patronaatsrecht van de kerk geschonken aan de abdij van Mont-Saint-Martin.

In de 14e eeuw werd het romaanse kerkgebouw herbouwd tot een gotische kerk en kwam ze terug in handen van de plaatselijke heer.

Tussen de 16e en de 18 eeuw werd aan het gotische kerkgebouw (een eenbeukige kruiskerk met achthoekige vieringtoren en een naaldspits) weinig veranderd.

In 1564 raakte de kerk zwaar beschadigd door een brand. In 1580 werd de kerk opnieuw vernield door de Geuzen.

Tussen 1611 en 1615 werd de kerk hersteld. De tekening van Sanderus toont een eenbeukige kruiskerk (de zijbeuken zijn nog niet gebouwd) met kruisingstoren en koor met één of twee rechte traveeën en driezijdige koorsluiting en ook een kerkhof rondom.

In 1645 takelden Franse tropen het interieur zwaar toe. In 1658 staken ze het religieuze gebouw in brand, waarna de kerk opnieuw hersteld werd.

In 1750 werd er een nieuwe toren gebouwd en werd de westgevel gewijzigd. Er werden ook twee nieuwe zijbeuken toegevoegd. In 1855 werd een sacristie en een zijkoor opgetrokken.

Het vroegere stadhuisgebouw wordt al als “’t Stathuis” aangegeven op de tekeneing. Op andere oude kaarten werd het gebouw “schepenhuys” genoemd. In het schepenhuis zetelden tot 1796 de schepenbanken. Het gebouw bestond toen uit een trapgevel, een toegangspoort, een verdieping, een zolder, een achthoekig torentje en een “halle” (een overdekte verkoopsruimte).

Het werd in 1658 verwoest door een brand die werd aangestoken door Franse troepen.

Er werd een nieuw gebouw opgetrokken. In het nieuwe gebouw was er naast de dienstlokalen nu ook een conciërgewoning. In 1857 werd het ondertussen sterk gewijzigde gebouw gesloopt. In 1862 werd een nieuw stadhuis ontworpen, met kenmerken van neoclassicisme en eclecticisme.

In 1907 werd dit gebouw getroffen door een brand, maar hersteld.

In het stadhuis zitten de Dienst voor Toerisme en (sinds 2016) het Centrum voor Streekgeschiedenis.

Sinds 1985 draagt Zottegem de titel “stad” en is het gebouw ook officieel een “stadhuis”.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)