SanderusZottegemEgmontkasteel

Op deze plattegrond van Zottegem (provincie Oost-Vlaanderen) valt vooral het grote kasteel op. De tekening toont niet alleen het kasteel maar ook de stadskern met het stadhuis, de markt en de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk.

Het kasteel staat op de plaats van het huidige Egmontkasteel, langs de Heldenlaan. Het was oorspronkelijk een middeleeuwse burcht.

Het Egmontkasteel wordt reeds vermeld in de 13^e eeuw (1299).

Verschillende bezettingen leidden tot de verwoesting van het kasteel, onder meer in 1452 toen Filips de Goede het bevel gaf het kasteel te vernielen. Na 1452 werd de burcht tot een hof omgevormd.

In het eerste kwart van de 16^e eeuw kwam het kasteel in bezit van de familie van Egmont, die het kasteel grondig wijzigde. Enkel het poortgedeelte van de middeleeuwse burcht bleef bewaard na de afbraak van het kasteel.

In 1541 bewoonde Lamoraal van Egmont (1522-1568) het kasteel. In 1579 werd het kasteel belegerd, bezet en in brand gestoken.

De tekening toont een rechthoekig, omgracht domein met een L-vormig kasteel. De eigenlijke ingang lag langs de Kasteelstraat en de brug. Toen stond nog slechts een gedeelte overeind, namelijk twee vleugels in L-vorm: de eerste vleugel met een dubbele galerij en een trap dwars daarop en de tweede vleugel met twee uitgebouwde cilindervormige torentjes. Verder waren twee lage constructies tegen de korte gevel van de tweede vleugel aangebouwd. De tekening toon een ingangspoort met erbij horende constructies die gedeeltelijk gesloopt lijken te zijn. Rondom zijn een brede wal en een lage muur te zien met de overblijfselen van twaalf ronde torens. Het kasteel geraakte geleidelijk aan in verval en kwam in handen van verschillende eigenaars terecht.

In 1707 ging het kasteel over in de handen van de familie Pignatelli, die blijkbaar niet bij machte was het te onderhouden.

In 1709 werd de zijvleugel, met de twee ronde torentjes, afgebroken. In 1735 werd de houten ophaalbrug door een stenen vervangen. De staatsietrap, die naar de galerij leidde, werd in datzelfde jaar gesloopt. Omstreeks 1770 had het kasteel nog een vierkante omgrachting, die vermoedelijk in de eerste helft van de 19^e eeuw werd gedempt.

Vanaf 1819 werd het kasteel verschillende keren verkocht. In de tweede helft van de 19^e eeuw kreeg het kasteel zijn latere uitzicht.

Een tijd lang werd een deel bewoond door de zusters franciscanessen, die er een kliniek hadden. Later werd dit deel ingericht als school en polykliniek.

In 1957 kocht de gemeente het kasstel aan en richtte er een museum in.

In 1978 was het kasteel deels in gebruik als Academie. Nadien werd het kasteel omgevormd tot bibliotheek.

Wanneer we het verleden terug tot leven trachten te brengen, kunnen we vandaag niet alleen gebruik maken van softwareprogramma’s die gebouwen in 3D tonen, maar ook het landschap in al zijn aspecten simuleren.

In 2013 werd door het bedrijf Visual Dimension BVBA een reconstructie gemaakt van het kasteel zoals het op deze prent van Sanderus staat afgebeeld (zie de afbeelding hieronder).

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)