SanderusRupelmondeDorpskern

Op deze prent is de dorpskern te zien van Rupelmonde, omstreeks 1640.

Rupelmonde is een gemeente in de provincie Oost-Vlaanderen die wordt begrensd door Bazel, de Schelde en Steendorp.

De naam is afkomstig van de ligging tegenover de monding van de Rupel. Het is sinds 1977 een deelgemeente van Kruibeke.

Prehistorische vondsten wijzen op een vroege bewoning van deze plaats. Het was oorspronkelijk een Romeinse oeverpost ter bewaking van de Schelde en de Rupel.

De gemeente ontwikkelde zich in de 12de- en de 13de eeuw rondom de burcht, het zogenaamde Gravenkasteel, tot een kleine omwalde stad met een eigen keure. Het Gravenkasteel, daterend uit de 12de eeuw, werd herhaaldelijk belegerd en verwoest en diende tot in de 17de eeuw als staatsgevangenis. Van deze burcht rest nu nog de Graventoren.

In 1271 verleende Margaretha van Constantinopel de stad het privilege om tol te heffen op de Schelde en de Rupel. Vanaf de 14de eeuw bezat Rupelmonde stadsrechten.

In 1510 werd hier de wereldberoemde aardrijkskundige Gerardus Mercator (Geraard de Cremer) geboren.

In de late Middeleeuwen volgde na vele oorlogen de economische neergang.

Vanouds ressorteerde de stad Rupelmonde rechtstreeks onder de graaf van Vlaanderen. In 1659 verkocht de graaf de heerlijkheid aan Filips van Récourt, die op dat moment al baron van Wissekerke (op het grondgebied van het huidige Bazel) was en hiermee de eerste "heer van Rupelmonde" werd. Zijn zoon, ook Filips geheten, werd tot "graaf van Rupelmonde" verheven, een titel die bewaard bleef tot het einde van het ancien régime.

Vanaf de 19de eeuw begon weer een periode van economische voorspoed. Dit kwam vooral door bloei van de steenbakkerijen en zoutziederijen. Deze sectoren werden echter weer opgeheven vanwege de kleine oppervlakte van de stad en het gebrek aan uitbreidingsmogelijkheden. De steenbakkerijen vertrokken rond 1880 naar een nabijgelegen dorp, dat daarna Steendorp werd genoemd.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd er ter hoogte van Rupelmonde een tijdelijke pontonbrug aangelegd om inwoners van Klein Brabant die op de vlucht waren voor oprukkende Duitse troepen een veilige oversteek te bieden.

Tegenwoordig is Rupelmonde een rustig dorpje, dat meer dan gewone aandacht geniet van vele toeristen. Deze voelen zich aangetrokken door de alom aanwezige historische sfeer met onder meer de burchtruïne Graventoren op het Mercatoreiland en het oude, in 2021 in ere herstelde, haventje aan de waterloop Vliet.

(Bronvermelding : Wikipedia)