De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




OVERMERE  -  KASTEEL VAN OVERMERE/UITBERGEN


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)




Op deze prent van Sanderus van omstreeks 1640 is het foncier te zien van de Heerlijkheid Overmere/Uitbergen.

Overmere is een dorp in de huidige provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Berlare, gelegen in de driehoek Gent-Aalst-Lokeren. Het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.

In 1331 vormde Overmere één heerlijkheid met Uitbergen. Overmere vormde samen met Uitbergen ook één parochie, met de moederkerk in Uitbergen en een kapel in Overmere. Deze kapel werd in 1350 vervangen door een kerk.

Aanvankelijk was deze heerlijkheid in het bezit van de heren van Dendermonde en later van de graven van Vlaanderen.

Die laatste gaven het achtereenvolgens in leen aan het huis van Massemen in de 14e tot 15e eeuw, aan de familie du Bois (van den Houte) in de 16e eeuw, aan de familie van Coudenhove in de 17e eeuw en aan de families de Lannoy de Hautpont, de Croy de Beaurainville, van Roosendael en de Heuvel in de 17e tot 18e eeuw.

Op 24 mei 1452 had te Overmere een bloedige veldslag plaats tussen de Gentenaars en de troepen van Filips de Goede, hertog van Bourgondië. Vandaar komt de naam “strijddam” die vroeger gegeven werd aan de oevers van het Donkmeer.

Bij vorstelijk octrooi van 18 april 1673 werd, op vraag van Antoon van Coudenhove, het leen van Uitbergen opgesplitst in twee lenen: Uitbergen en Overmere. Er bleef echter één schepenbank.

Op 12 oktober 1798 begon in Overmere de Boerenkrijg.

De huidige Dreefwegel in Berlare is een dreef tussen de Baron Tibbautstraat zuidwaarts leidend tot de Duivendreef en gekruist door de Kasteelwegel.

Dit samenstel van rechte dreven hoorde bij de site van het verdwenen heerlijke kasteel van Overmere, gelegen ten zuiden van de dorpskerk naast de Molenstraat.

Het is dit kasteel van de heren van Overmere dat op deze prent is te zien. 

Het kasteel werd herbouwd in 1660.

Op de Ferrariskaart (1777) werd het drevenpatroon van de omgrachte kasteelsite weergegeven (zie hieronder).

Het oude kasteel kwam door verkoop in 1828 in het bezit van de heer de Tollenaere uit Gent die het in 1842 liet afbreken.

De huidige gebouwen op de voormalige kasteelsite werden in recentere tijden gebouwd.

(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)