De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




MOERBEKE-WAAS  -  KASTEEL WULFSDONK


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)





Op deze prent van Sanderus is het voormalige Kasteel Wulfsdonk te zien in Moerbeke-Waas. Moerbeke-Waas is thans een deelgemeente van de stad Lokeren in de provincie Oost-Vlaanderen.

Anno 2025 bestaat er nog een groot landhuis op deze plaats. Het is thans een buitenverblijf van de familie Lippens. Het kasteel ligt in een park met een vijver, de resten van de vroegere walgrachten en de bijhorende dreven waaronder de Etbosdreef.

Oorspronkelijk was het een laatmiddeleeuwse omgrachte kasteelsite, ontstaan uit een ontginningscentrum 'de Curtis Wulfsdonk'. Deze was door de Sint-Baafsabdij opgericht die in 1243 van Johanna van Constaninopel het land tussen de Moervaart en de Zuidlede verwierf. Dit gebied, beschreven in de originele akte als “Onlende”, strekte zich uit over de huidige gemeenten Moerbeke, Wachtebeke, Sint-Kruis-Winkel en Mendonk.

De cisterciënzers van Sint-Baafs slaagden erin om na veel hard labeur dit gebied te ontginnen vanuit een uithof dat ze “Wulfsdonck” noemden.

In 1254 mocht er te Wulfsdonk een kapel opgericht worden. Van een hoeve evolueerde de site tot een proosdij.

Het 13e-eeuwse domein werd na een verwoesting tussen 1554-1555 herbouwd met wallen en dreven.

Na de afschaffing van de Sint-Baafsabdij in 1559 werd het eigendom van de bisschoppen van Gent en werd het een leen van de Sint-Pietersabdij.

Einde 18e eeuw werd het als zwart goed verkocht.

Het werd gekocht door de familie Zaman. Deze familie liet het bestaande kasteel tussen 1864 en 1868 slopen en er een nieuw kasteel op bouwen in een neoclassicistische stijl.

Het kasteel werd in 1962 afgebroken en vervangen door het huidige landhuis.

Er rest enkel het sierlijke toegangshek met aansluitend hekwerk tegenover de toegangsdreef die met linden afgeboord is.

De Etboswegel is een kasseiweg die de Moervaartdepressie dwarst van noord naar zuid. Hij verbindt de Moervaart ter hoogte van het Wulfsdonkdomein met de Etboshoeve aan de Zuidlede.

De Etboswegel gaat in oorsprong terug naar een dam en/of opgehoogde tragel om in het gebied van de moerassige Moervaartdepressie én de 'Curtis' en de omliggende landerijen te bereiken.

Anno 2024 vormt het landhuis een buitenverblijf van de familie Lippens. 

De site herbergt nog de vroegere walgrachten en bijbehorende dreven waaronder de noordelijke toegangsdreef die verder Etbosdreef wordt genoemd.

Van het voormalige kasteel Wulfsdonk bleef enkel het sierlijke ijzeren toegangshek met aansluitend hekwerk aan twee uitgewerkte hardstenen hekpijlers bewaard tegenover de noordelijke toegangsdreef afgeboord met linden.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)