SanderusMerelbekeKasteelHofTerWallen

Het Kasteel Hof Ter Wallen was een kasteel in de Oost-Vlaamse plaats Merelbeke, gelegen op de plaats waar zich nu de Hof ter Wallenlaan bevindt.

Op deze plaats lag vroeger een vroegmiddeleeuwse hoeve en mogelijk verbleven de heren van Merelbeke hier tot in 1460.
Toen werd het leengoed, Nederhof Ten Hagen genaamd, in tweeën gedeeld. Er waren twee, door een gracht gescheiden, grote boerderijen.

Op het terrein van één daarvan werd het zogenaamde “Kasteel Vyncke” gebouwd. Dit kasteel lag meer naar het westen toe, langs de huidige Kerkstraat. Op die plaats werd in 1859 een volledig nieuw kasteel gebouwd.

Het andere terrein omvatte het Hof Ter Wallen en op dit perceel werd het kasteel gebouwd waar, na 1460, de heren van Merelbeke verbleven.

Het Kasteel Hof Ter Wallen werd op het einde van de 16e eeuw, tijdens de godsdiensttwisten, vernield.

De nieuwe eigenaars (de Gentse familie Triest) lieten het in het begin van de 17de eeuw restaureren of herbouwen.

Het resultaat hiervan was een sierlijk waterkasteel met een octogonaal torentje.

Het kasteel raakte tijdens de 19e eeuw in verval en tijdens de Eerste Wereldoorlog stortte het in, waarop de eigenaar, ridder van Tieghem de ten Berghe, de materialen aanwendde voor andere doeleinden.

Het domein van het Kasteel Ter Wallen werd ondertussen vrijwel volledig verkaveld.

De bijbehorende 17e eeuwse kasteelhoeve, aan de huidige Kerkstraat 42-44, bleef bestaan.

Deze kasteelhoeve bestaat uit stallen, een schuur en een woonhuis, geschikt rond een onregelmatige binnenkoer, en enkele bijgebouwen.

Op deze prent van Sanderus zijn het kasteel en de hoeve, in hun toestand van 1641, afgebeeld. De afbeelding is vergezeld van het wapenschild van de Gentse familie Triest.

Nu duiden alleen nog een kleine puinhoop en een opgevulde gracht de plaats aan van het vroegere kasteeltje.

Slechts de voormalige kasteelhoeve is bewaard gebleven. Een groot deel van het domein werd in recente tijd opgeslorpt door het gemeentelijk sportcomplex. Een ander deel werd verkaveld (de huidige Hof ter Wallenlaan), terwijl ook de strook langs de Kerkstraat grotendeels ingenomen is door woonhuizen.

Rond een onregelmatige binnenkoer, bevinden zich de stallen, de schuur en het woonhuis, terwijl achter het woonhuis het vroegere ovenbuur en nog stallen staan.

De toegang tot het erf is geflankeerd door een rij knotwilgen. Het oorspronkelijk boerenhuis lag naast de toegangspoort van het kasteeldomein, in het verlengde van de stallen en parallel met de huidige Kerkstraat: het gebouw met de trapgevel en de schouw van de gravure uit 1641.

Op die plaats werden tijdens funderingswerken van een huis in de Kerkstraat een keldergewelf en een waterput ontdekt.

Het huidige woonhuis is niet afgebeeld op de prent en dateert uit de tweede helft van de 17e of de 18e eeuw.

De schuur, een langgerekt bakstenen gebouw met in de beide langsgevels twee rechthoekige veldpoorten en spleetvormige muuropeningen, is duidelijk te onderscheiden op de prent van 1641.

Van de oorspronkelijke langgerekte stallen bij de toegang, nog duidelijk te onderscheiden op de prent, is alleen het zuidwestelijk deel bewaard.

(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)