De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




DADIZELE  -  KERK EN KASTEEL


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)




Deze prent geeft ons een panoramisch zicht op Dadizele. Dadizele is thans een deelgemeente van Moorslede in de provincie West-Vlaanderen.

Centraal op de prent van Dadizele staat de kerk. Nabij de kerk staat een indrukwekkend omwald kasteel.

In Dadizele bevindt de huidige kerk zich nog op dezelfde plaats, namelijk op de Plaats. In de omgeving bevindt zich tegenwoordig ook nog een kasteel, thans vzw Mariënstede, langs de Remi Dewittestraat.  


De kerk

De eerste bidplaats in Dadizele was vermoedelijk een houten kapel. Door de toenemende Mariaverering in de 15e eeuw werd Dadizele, waar de Heilige Maagd sinds lang vereerd werd, een populair bedevaartsoord. Circa 1400 was de toenmalige kerk vervallen en nam het aantal bedevaarders in die mate toe, dat de bouw van een nieuwe kerk zich aandiende. De oprichting van de kerk startte in 1462 en nam de volledige tweede helft van de 15de eeuw in beslag. Deze kerk, gebouwd in een laatgotische stijl, werd door brand verwoest tijdens de godsdienstoorlogen in 1580. Nadat de rust was teruggekeerd, werd ze in het eerste kwart van de 17de eeuw heropgebouwd.

Ter gelegenheid van de afkondiging van de dogmaverklaring van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria op 8 december 1854, op initiatief van bisschop Joannes-Baptista Malou werd besloten om een nieuwe kerk te bouwen ter vervanging van de bestaande kerk.

De eerstesteenlegging gebeurde in 1857 en in 1867 werd de eerste heilige mis opgedragen. Paus Leo XIII kende in 1882 aan de kerk van Dadizele het statuut van basiliek toe.

De Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Dadizele was toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw en opgetrokken in een neogotische stijl.

Deze basiliek wordt nog steeds druk bezocht tijdens de bedevaarten in de maanden mei en september.


Het kasteel

Op de prent is vlakbij de kerk een indrukwekend kasteel te zien. Deze waterburcht werd bewoond door de heren van Dadizele. Op de prent is ook het neerhof van de burcht te zien.

De heerlijkheid was in handen van de heren van Dadizele tot in 1478. Vervolgens kwam de heerlijkheid in het bezit van de heren van Komen om tenslotte van circa 1500 tot het einde van het ancien régime in handen te zijn van de familie de Croix.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het kasteel bij beschietingen zwaar beschadigd. Nadien werd het volledige noordelijke gedeelte afgebroken en de overige vleugels werden hersteld.

De laatste adelijke bewoner was Markies de Bouillé.

In 1953 werd het kasteel verkocht aan de vzw  "Bisdom Brugge", waarna het kasteel dienst deed als een retraitehuis met de naam "Maria Assumpta".

De gebouwen werden uitgebreid ten gevolge van de nieuwe functie. Er werden 2 vleugels aangebouwd die de torens flankeren, een kapel en een wandelpand.

Op de plaats van de vroegere boomgaard werd in 1956 het “Rosarium” aangelegd. Het Rosarium ligt naast de basiliek van Dadizele en het Kasteelpark Mariënstede. Een wandelpad brengt je bij de 15 taferelen van de mysteries van de rozenkrans. Midden in het park is een ruime openluchtkapel, waar grote groepen een misviering kunnen houden. Onder de kapel bevindt zich een gebedscrypte, aangepast aan vieringen voor kleine groepen.

Het huidige kasteeldomein omvat thans het kasteel, een hovenierswoning, een aanpalende conciërgewoning met torentje en koetshuis (nu het gemeentelijk domein "het Torreke") en een orangerie., die eerst dienst deed als vergaderlokaal en later als chirolokaal.

Het kasteel is nog steeds omwald. Het werd in de loop van de 19e eeuw voorzien van een park in landschappelijke stijl.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)