SanderusBruggeSintSalvatorskathedraal

Op deze prent van Sanderus van omstreeks 1640 is de Sint-Salvatorskathedraal te zien in Brugge in de huidige provincie West-Vlaanderen.

De Sint-Salvatorskathedraal is gewijd aan de Verrezen Zaligmaker en aan Sint-Donatiaan en is de hoofdkerk van het bisdom Brugge. Deze kerk werd niet gebouwd om kathedraal van de stad te worden. Ze nam deze status slechts in 1834 aan.

De kathedraal bestaat nog en is gelegen langs de Steenstraat in Brugge.

Eerder was de Sint-Donaaskerk, in het hart van Brugge, op het Burgplein, een van de belangrijkste godsdienstige gebouwen van de stad.

De buitenkant van de Sint-Salvatorskathedraal geeft de indruk van een stoere burcht. Dit hoge gotische gebouw heeft geen luchtbogen maar wel zware steunberen. De zijwaartse druk van de gewelven wordt er opgevangen door de westertoren, zijbeuken en kruisbeuken; voldoende voor het relatief korte kerkschip. De hoektorentjes van de dwarsbeuken verwijzen naar de Scheldegotiek.

Net als veel andere middeleeuwse gebouwen, heeft ook de Sint-Salvatorskathedraal vaak vernieuwingen en veranderingen ondergaan.

Naar verluidt bouwde Sint-Elooi hier omstreeks 646 een kapel. Historisch gezien is de kerk gesticht in 850 door de oudere parochie Snellegem, die wellicht op Sint-Elooi teruggaat. De kleine kapel werd in 1087 tot parochiekerk verheven.

Na een brand in 1116 begon in 1127 de bouw van een grote romaanse kerk, die door een nieuwe brand in 1166 werd verwoest. Daarvan is de benedenbouw van de toren bewaard.

De romaans-gotische westertoren (79 m) heeft nog de onderbouw in tuf- en zandsteen van deze eerste romaanse kerk.

Tussen 1250 en 1350 werd de kerk gewijzigd naar een gotische kerk. De hoofddelen hebben nog kenmerken van de Scheldegotiek, een overgangsstijl tussen romaanse en gotische stijl.

Na een derde brand in 1358 werd bij de herstelling de kerk uitgebreid. Tussen 1480 en 1550 wwerden de kooromgang met vijf straalkapellen gebouwd in Brabantse laatgotiek.

Door deze uitbreiding ontstond een ongewone verhouding tussen de delen van het gebouw. Het koor, de kruisbeuken en de kooromgang met de vijf straalkapellen, nemen meer dan de helft van de oppervlakte in. De Brabantse laatgotiek is aan de buitenkant te merken door de grote vensters met een verschillend verfijnd maaswerk en door de uitgewerkte kroonlijst.

In 1784 werd het kerkhof aan de noordzijde van de kathedraal afgeschaft en heraangelegd als tuin.

Op het einde van de 18e eeuw vertrok de toenmalige bisschop in ballingschap. Het bisdom werd afgeschaft en de Sint-
Donaaskathedraal werd als nationaal goed verkocht en gesloopt.

In 1834 werd het bisdom Brugge heropgericht en werd er een nieuwe bisschop van Brugge aangesteld. De Sint-Salvatorkerk werd officieel de Sint-Salvators- en Sint-Donaaskathedraal. Nochtans leek het gebouw niet helemaal op een kathedraal. Ze was minder indrukwekkend dan de nabijgelegen Onze-Lieve-Vrouwekerk. Sint-Salvator moest dus aan zijn nieuwe status aangepast worden. Dit gebeurde onder meer door de inwendige aankleding, waarbij uit de voormalige Sint-
Donaaskathedraal afkomstige kunstwerken werden gerecupereerd.

Naast de zuidbeuk werd vanaf 1837 een nieuw kapittelgebouw gebouwd.

Na een brand in 1839 werd de toren hersteld en een hogere bovenbouw opgetrokken in een neoromaanse stijl (1843-1846). In 1871 werd de toren bekroond met een spits.

Inwendig werden aanzienlijke verfraaiingswerken uitgevoerd in een neogotische stijl (1874-1875).

In 1912 werd het kapittelgebouw uit 1837 gesloopt en werden nieuwe kapittel- en museumzalen gebouwd.

Op 1 juli 1921 verhief paus Benedictus XV de Sint-Salvators- en Sint-Donaaskathedraal tot basilica minor.

Vanaf 1976 werd gedurende een kwarteeuw grondige restauratie en consolidatie uitgevoerd van de toren en de uitwendige kerk. Er vonden ook archeologische opgravingen in de kerk plaats.

In 2011 begon een grondige opknapbeurt binnenin de kerk, met uitgebreide schilderwerken en restauratie.

(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)