SanderusBachteMariaLeerneKasteelvanOoidonk

Op deze prent van Sanderus is het Kasteel van Ooidonk te zien. Dit kasteel bestaat nog in een uitstekend bewaarde staat en is gelegen langs de Ooidonkdreef in Bachte-Maria-Leerne, thans een deelgemeente van de stad Deinze in de provincie Oost-Vlaanderen.

In oorsprong bevond zich op deze site vermoedelijk een grote landbouwuitbating met een mottestructuur uit de Frankische periode (8e tot 9e eeuw), "Odonck" of "Hoedonc" genaamd, van het Germaanse “hoge donk” of zandige bodemverhevenheid midden een moerassig gebied.

Vermoedelijk sinds de 12e eeuw maakte deze plaats deel uit van de heerlijkheid van Nevele. Er was een eerste vermelding in een oorkonde van 1230 van vermoedelijk reeds een aanzienlijk kasteel.

Vanaf 1387 werd het de woonplaats van de heren van Nevele en het centrum van de heerlijkheid Land van Nevele. Het Kasteel van Ooidonk werd ingericht als een residentieel verblijf door J. de Fosseux met het behoud van een oude mote met opperhof en een nieuwe omgevende muur op een vierkante plattegrond met vier hoektorens, verbonden door onderaardse gangen met schietgaten en een omringende brede wal, typisch voor de militaire versterkingen uit die tijd.

Door huwelijk kwam het kasteel in de 15e eeuw in handen van de familie de Montmorency. Het kasteel had een belangrijke strategische functie tijdens de oorlogen tussen Frankrijk en het graafschap Vlaanderen. Het maakte deel uit van de gordel versterkingen rond Gent, samen met de kastelen van Gavere, Laarne en Poeke. In 1491 werd het kasteel door de Gentenaars volledig verwoest.

Er waren belangrijke herstellingen circa 1500 onder meer aan de poort en de brug en in 1567 werd een nieuwe dreef aangelegd, de huidige Ooidonkdreef.

Eén der bekendste eigenaars in die tijd was Filip de Montmorency, graaf van Hoorn, die in 1568 samen met Lamoraal van
Egmont te Brussel onthoofd werd. Er waren verwoestingen tijdens de godsdiensttroebelen in 1579.

Het kasteel werd in 1592 verkocht aan Maarten della Faille.

Vanaf 1594 werd het kasteel wederopgebouwd en gedeeltelijk vernieuwd in renaissancestijl waarbij het ongeveer zijn huidige vorm kreeg: een harmonische vermenging van middeleeuwse feodale invloeden en renaissance-kenmerken.

In 1804 werd het Kasteel van Ooidonk eigendom van K.J.M. du Bois. Het kasteel werd gerestaureerd. Het park werd heraangelegd. Het neerhof werd gesloopt en vervangen door een grote vijver ten oosten van het kasteel.

De ingang werd verplaatst naar de noordhoek van het domein. Er werd tevens een ommuurde moestuin met hovenierswoning en een Engelse tuin aangelegd.

In 1864 werd het kasteel met bijhorend domein verkocht aan de familie t' Kint de Roodenbeke.

Er werd opnieuw een restauratie uitgevoerd met een aantal wijzigingen onder meer een toevoeging van okseltorentjes links en rechts van de slottoren, het verzwaren van de noordelijke en zuidelijke hoektoren met imitatiewerpgaten naar middeleeuws model en het vergroten van deze torens door het vooruitschuiven van de tuingevels waarbij het hoofdelement van de renaissancegalerij met arcade in de trapgevels herhaald werd. De toevoeging van traptorentjes naast de trapgevels en een asymmetrisch geplaatst uurwerktorentje, verhogen de complexiteit van de dakconstructie.

Het huidig waterkasteel is uitstekend onderhouden en nog steeds bewoond.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)