SVSpiereSintAmanduskerk

Op deze tekening van Séraphin Vermote van 1813 is de Sint-Amanduskerk van Spiere te zien. Spiere en Helkijn waren vroeger twee aparte gemeenten die als gevolg van de gemeentelijke fusies van 1977 tot één gemeente werden gefuseerd tot Spiere-Helkijn.

De kerk bestaat nog en is gelegen op het Robecijnplein. Binnen de dorpskern heeft de kerk een beeldbepalende en uitzonderlijke ligging op een kunstmatig aangelegde heuvel. Ook de inplanting van de kerk is uitzonderlijk, doordat de 'voorgevel' of westgevel naar de vallei is gericht en niet naar de dorpskern. Ten oosten van de kerk is er een open vlakte tot aan de Spierebeek en het Spierekanaal. Ten westen van de kerk is een monumentale trap die leidt naar de kerk en het omringende kerkhof. De heuvel is thans omgeven door een gecementeerde bakstenen muur gemarkeerd door steunberen.

Ten noordwesten van de kerk, aan de voet van de heuvel, staat een Heilig Hartbeeld.

Volgens de overlevering zou er reeds in 840 een kerk geweest zijn. De oudste vermeldingen gaan terug tot 1095. Het patronaat van de parochiekerk behoorde toe aan het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Doornik. Oorspronkelijk behoorde de parochie Spiere kerkelijk bij het bisdom Doornik-Noyon (vanaf 1146 Doornik). Vanaf 1801 werd het bij het pas opgerichte bisdom Gent gevoegd en in 1834 tenslotte werd de parochie ondergebracht bij het bisdom Brugge.

Over de oudste geschiedenis van het kerkgebouw is weinig tot niets bekend. Haar ligging op de grens met Vlaanderen aan de voet van de strategisch belangrijke "Brug van Spiere" en doordat ze volledig omsloten was door het Doornikse Graafschap, was de kerk vaak de inzet van vele gevechten en werd ze dikwijls geplunderd en verwoest.

In 1452 werd de kerk door een brand volledig vernield.

In 1477 waren er felle gevechten in en rond de kerk wanneer de Vlamingen een verpletterende nederlaag kenden tegen Lodewijk XI.

In 1524 werd de huidige toren gebouwd. In de tweede helft van de 16e eeuw werd het gebouw sterk beschadigd tijdens de godsdiensttroebelen.

In het eerste kwart van de 17e eeuw werd de kerk opnieuw ingericht. Op het einde van de 17e eeuw beschadigden Franse troepen de kerk.

Ten gevolge van de Spaanse Successie-oorlog liep de kerk in het begin van de 18e eeuw opnieuw schade op.

In 1754-1755 werd een volledig nieuwe kerk gebouwd; de toren bleef behouden.

Tussen 1890 en 1893 werd de kerk, opnieuw op de toren na, volledig afgebroken en heropgebouwd. Ook de toren diende gerestaureerd te worden.

Baron Armand del Fosse et d'Espierres, toenmalige eigenaar en bewoner van het nabijgelegen Kasteel van Spiere, schonk een aanzienlijke geldelijke bijdrage voor deze werken.

Terwijl de kerk nog in opbouw was, werd het dak in 1892 vernield door grote sneeuwval.

Tijdens de aftocht van het Duitse leger werd de kerk in 1918 zwaar beschadigd.

De kerk werd tussen 1920 en 1925 heropgebouwd volgens de plannen van 1891.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)