SVSintDenijsSintDionysiuskerk

Op deze prent van Séraphin Vermote van 1813 is de Sint-Dionysius en Sint-Genesiuskerk te Sint-Denijs.

De kerk bevindt zich op de Kerkeberg in Sint-Denijs, thans een deelgemeente van Zwevegem in de provincie West-Vlaanderen.

Deze kerk is een hoger gelegen driebeukig bedehuis. Het patronaat van de kerk behoorde toe aan de groot-vicarissen van het Doornikse kapittel.

Tijdens de 12e of begin 13e eeuw werd gestart met de bouw van een romaanse kerk, toegewijd aan Sint-Dionysius.

Vermoedelijk ging het om een toren- en transeptloze kerk bestaande uit een driebeukig schip van drie traveeën en een rechthoekige koorruimte, eindigend op een halfronde apsis. Van deze eerste bouwfase blijft enkel de halfronde apsis en een deel van de muren van de middenbeuk behouden.

In de tweede helft van de 13e eeuw werd een vieringstoren opgetrokken boven het bestaande koor en werd de middenbeuk verbouwd. Daarvoor werden de koormuren versterkt met zware steunen. De muren aan de oost- en westzijde werden opgevangen door spitsbogen die op consoles rustten. Ook het schip werd verbouwd en de steunen werden vervangen door ronde zuilen op een achtzijdige basis.

Tijdens de 14e eeuw werd de kerk omgevormd tot een een kruiskerk in een vroeg-gotische stijl door de bouw van de noordelijke Onze-Lieve-Vrouwkapel (gesticht in 1326), opgetrokken in onregelmatige Doornikse steen, en vervolgens de zuidelijke Sint-Denijskapel voor het eerst vermeld in 1498.

Een derde grote bouwfase omvatte de ombouw van kruiskerk tot hallenkerk. De noordbeuk dateert van de 15e eeuw; de bakstenen zuidbeuk kwam tot stand in de 16e eeuw.

De kerk was omgeven door een ommuurd kerkhof. De nog bestaande muur van het kerkhof werd in 1719 heropgebouwd.

In 1761 werd de Sint-Denijskapel afgebroken en heropgebouwd, waarbij zij met de zuidelijke beuk verbonden werd.

Tegen de kapel bouwde men de nog bestaande sacristie. In 1765 werd een nieuw belfort opgetrokken en in 1769 werden ankers en balken aangebracht en werden de muurplaten en zolderingen van de drie beuken vernieuwd.

In 1813 zag de kerk eruit zoals te zien is deze tekening. De Fransen hadden de top afgenomen hebben voor de installatie van een seintoestel, de zogenaamde semafoor of telegraaf van Claude Chappe. Op verscheidene kerktorens werden dergelijke seintoestellen met bijhorende verrekijkers geïnstalleerd. Zij vormden de telegraaflijn Rijsel-Brussel. De telegraaf van Sint-Denijs dateert van omstreeks 1804 en werd in 1814 afgebroken.

In 1833 werd de kerk met twee traveeën verlengd in westelijke richting; tevens werd een doopkapel opgericht tegen de noordelijke zijbeuk. Aan de westzijde wordt een portaal gebouwd. De vroegere westgevel met bijhorend portaal en traptoren werden daarom gesloopt.

In 1870 worden "verbeteringswerken" uitgevoerd en werd het huidige portaal gebouwd en de westmuur tussen de Onze-Lieve-Vrouwkapel en de noordelijke zijbeuk doorbroken door een spitsboog.

In 1887 wordt de toren vernieuwd en bekroond met een nieuwe hoge spits.

Door de dynamitering van de kerktoren in 1918 door het Duitse leger stort de toren in. Door de val van de toren worden beuken, transept en koor zwaar beschadigd.

Bij de reconstruerende wederopbouw van 1924-1925 werden de resterende muren en de romaanse apsis geïntegreerd.

In 1970 werd het kerkhof opgeheven en ingericht als een park met hagen en bomen.

In 2002 gebeurde er een restauratie van de west- en de zuidgevel van de kerk.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)