Kortrijk
Kapel van Sint-Anna (1813)
MENU
Terug naar HOMEPAGINA
Terug naar INHOUDSOPGAVE
Op de tekening van 1813 benoemt Séraphin Vermote deze plaats als de “Hermitage de Sainte-Anne”. Hij heeft het dus reeds over een “kluizenaarschap” of klooster.
Deze plaats situeert zich in de straat Sint-Anna in Kortrijk. In 1773 verzocht de abdis van Groeninge om deze weg te verharden. In 1805 was het nog een aardeweg. De breedte bedroeg 3,8 tot 4,5 meter. Aan weerskanten stonden bomen.
Aan de kapel verbreedde de weg tot 6 meter. Door de vettige bodem en de grote waterplassen was de weg ’s winters onbruikbaar. Hij werd in de 19de eeuw bestraat (pas in 1953-54 werd een tarmacbedekking aangebracht).
Sint-Anna behoorde tot het gebied 'Kortrijk-Buiten' van de Kasselrij Kortrijk.
Tegenover de Don Boscolaan stond op deze plaats de Sint-Annakapel. Deze kapel werd gebouwd in 1629 door juffrouw Barbara Bonte uit het begijnhof van Kortrijk.
Daarrond groeide het gehucht Sint-Anna uit. De plotselinge genezing van een landman tijdens het aanroepen van de H.-Anna veroorzaakte een grote volkstoeloop.
In 1701 was er al een schooltje opgericht nabij deze kapel. Naast de kapel werd in het begin van de 18de eeuw een kluis gebouwd waar vier Heremieten (kluizenaars) school hielden.
Het gebouw brandde in 1704 en ook later in 1886 af, maar telkens bleef de kapel gespaard.
Toen rond 1830 een kostschool voor meisjes gerund door de zusters Apostolinen niet wilde vlotten werd er in 1833 een privaat krankzinnigengesticht in de gebouwen ondergebracht door Kanunnik Maes.
De oude kapel werd in 1857 afgebroken en herbouwd
In 1866 waren er al meer dan 300 patiënten opgenomen in het krankzinnigengesticht.
Het betrof een gesticht voor de bemiddelde klasse, het “Maison de Santé Sainte-Anne”.
Zowel mannen als vrouwen werden opgenomen, de vrouwen betroffen het overgrote deel van de patiënten.
Men hoort in Kortrijk nog regelmatig de zin “Pas op of de Witte Paardjes komen u halen ! ”. Dit is nog een overblijfsel van toen “Geestesgestoorden” in onze streek nog werden vervoerd naar een gesticht met een karos getrokken door twee witte paarden. En nu nog zegt de Kortrijkse volksmond bij het horen van onwijze praat: “We gaan hem op Sint-Anna steken !"
Buiten de dokters waren religieuzen het overgrote deel van het verzorgend personeel. De bewakers voor de mannelijke patiënten waren gerekruteerd uit de omliggende landbouwmiddens en betroffen merendeels boerenzonen.
De inplanting van het gesticht bood economische voordelen als nieuwe afzetmogelijkheden voor landbouw en artisanale producten en werkgelegenheid.
Het gesticht was in werking tot omstreeks 1927 toen de verplegende zusters van Jezus’ Barmhartigheid verhuisden naar Ieper. Enkele maanden voor de ontruiming van de instelling waren er nog 597 patiënten. Deze werden naar Ieper overgebracht.
In 1929 werd door de orde van de Salesianen de school Don Bosco gesticht. Het was aanvankelijk een huis voor priester- en missionarisroepingen, maar liet stilaan ook gewone humaniorastudenten toe.
De Zusters van Don Bosco gaven in andere gebouwen kleuter- en lager onderwijs.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de school een tijdje een vluchtelingenoord en een veldhospitaal van het Duitse leger.
Vele gezinnen met kinderen vonden een veilig onderkomen op Sint-Anna, waar ze van een goede voeding en verzorging genoten.
Sedert 1972 werden er geen missen meer gelezen in de kapel en is ze gaan verkrotten.
Thans bevindt zich op Sint-Anna naast het Don Boscocollege, dat ASO-onderwijs aanbiedt, tevens de kleuter- en lagereschool Kinderland, een school met internaat die in handen is van de Zusters van Don Bosco.
(Bronvermelding: Wikipedia; Blog.seniorennet.be/kortrijk_vroeger_en_nu; Beeldbank Kortrijk; sommige info uit "1000 Kortrijkse straten", Egied van Hoonacker, 1986)