OostendeWestelijkeZeedijk

Reeds van bij het bestaan van België, in 1830, gaf de Belgische koning Leopold I de impuls om de Oostendse zeehaven verder te laten uitgroeien. In 1838 had de inhuldiging van de spoorlijn Oostende-Brussel plaats.

In 1865 werd Oostende ontheven van zijn functie als vesting. Spoedig werden de vestingmuren rond de stad gesloopt.

Hierdoor zou Oostende op korte tijd sterk uitbreiden.

In 1877 werd de eerste Oostendse vismijn gebouwd. In 1884 kwam het eerste stoomvisserijschip Oostende binnengevaren.

Onder impuls van koning Leopold II bloeide Oostende in het begin van de twintigste eeuw als geen ander. De stad kreeg de bijnaam "Koningin der Badsteden". De mondaine koning bouwde een belle-époque-badplaats met wereldfaam.

Het Kursaal Oostende uit 1852, het nieuwe theater uit 1905, het Koninklijk Paleis, de Koninklijke Gaanderijen, de Promenade, de Kiosk, het Stadstheater, het Leopoldpark, de Wellingtonrenbaan en de Stadsbibliotheek straalden haar bourgeois karakter uit.

In 1885 ging de eerste NMVB-stoomtramlijn in België rijden, tussen Oostende en Middelkerke-dorp. Het was ook het begin van de Oostendse stadstram.

Architect Antoine Dujardin (1848-1933) was de ontwerper van tal van villa's aan de Oostendse dijk en in de straten van de nieuwe stadswijken. Tussen 1880 en 1884 bouwde hij het Hôtel Continental op de Zeedijk. Zijn stijl was uitgesproken eclectisch.

Hotel Continental is op de ansichtkaart te zien links vooraan. Daarnaast zijn Hotel de l’Ocean, Hotel de la Plage, Hotel
Beau Rivage en Splendid Hotel te zien.

Door de toegenomen scheepvaart op Oostende was een tekort aan kaaimuren ontstaan. Daarom werd in de periode 1894-1914 de haven op ingrijpende wijze vernieuwd door aanpassing van de voorhaven en uitbouw van een nieuwe achterhaven, verbonden met de De Smet de Naeyerbruggen.

In 1897 ging de eerste elektrische tramlijn langs de kust rijden, vanuit Oostende richting Middelkerke-Bad. Dit is nu de moderne Kusttram langs alle badplaatsen. Vanaf 1909 ontstond een elektrisch tramnet.

De twee wereldoorlogen luidden het einde in van Oostende als belle-époquestad. De Duitsers plaatsten afweergeschutbatterijen langs het Fort Napoleon en in de duinen langs het duinenkerkje Onze-Lieve-Vrouw ter Duinenkerk, waarvan de toren half verwoest werd. In de Eerste Wereldoorlog was Oostende een basis voor Duitse duikboten vanuit Brugge. De Britten probeerden Oostende tweemaal te blokkeren met een blokkade.

De promenade werd zo goed als volledig verwoest in 1940-45 door de bommenregen van de Geallieerden op de Atlantikwall, de haven en de spoorwegen.

De opkomst van het massatoerisme en de immobiliënsector waren nog dramatischer dan de Tweede Wereldoorlog voor de afbraak van de belle-époque-architectuur. Oostende groeide dankzij het eendagstoerisme en de toename van de mobiliteit wel uit tot een bloeiende moderne badstad. Veel van deze toeristen wensen een flat met zicht op zee.

(Bronvermelding: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Zeedijk (Oostende) (online), https://id.erfgoed.net/themas/7021 - geraadpleegd op 11 juli 2026 - CC BY-SA 4.0)

Oostende : Westelijke Zeedijk