LierGroteMarkt

De oude ansichtkaart van 1910 toont een deel van de Grote Markt van Lier.
Deze Grote Markt vormt sinds de middeleeuwen het kloppend hart van Lier, dat in 1212 stadsrechten kreeg. Al eeuwenlang vinden hier kleine en grote gebeurtenissen plaats zoals markten, processies, stoeten en andere evenementen.
Verschillende hoofdstraten komen hier samen vanuit de stadspoorten.

Tot voor de Eerste Wereldoorlog gaven oude 17e- en 18e-eeuwse gildehuizen de markt zijn uitzicht. Driekwart van de huizen werd echter vernield in 1914, waarbij vooral de westelijke zijde bewaard is gebleven. Enkele gebouwen werden in hun oorspronkelijke vorm herbouwd.
Andere gebouwen in wederopbouwarchitectuur verwijzen weinig naar het uitzicht van voor de oorlog.

Een heraanleg van de Grote Markt startte in 2011 en de officiële opening vond plaats op 27 april 2012, ter gelegenheid van "Lier 800", de festiviteiten rond het 800-jarig bestaan als stad.

Hieronder zie je een oude ansichtkaart van 1903 (eigen collectie) waarop het belfort en het stadhuis op de Grote Markt te zien zijn. Ook deze kaart kan worden vergeleken met de toestand anno 2020 (Google Street View).

Binnenin het historische stadhuis kan je de prachtige wenteltrap bewonderen en bij de toeristische dienst binnenspringen voor activiteiten en bezienswaardigheden van de stad.

Sinds 1369 prijkt het slanke belfort naast het stadhuis. Sinds 1999 behoort het Lierse belfort tot het UNESCO Werelderfgoed. Elk kwartier speelt de kleine beiaard een deuntje.

De mooie kiosk, die op de oude kaarten te zien is, was een houten kiosk. Deze kiosk werd ieder jaar opgetrokken in de periode van Lier-kermis tijdens de maand juni en bleef staan tot en met Sint-Gummaruskermis in oktober. Daarna werd hij terug afgebroken omwille van het jaarlijks vuurwerk.

(Bronvermelding: Wikipedia, Erfgoedcel Kempens Karakter en visitlier.be)

Verscholen tussen de kasseien ligt ook een heksensteen, een ronde steen met verwijzing naar verbranding van vermeende heksen. Op 20 januari 1590 werd Cathelyne Van den Bulcke op de Grote Markt terechtgesteld als heks. Na zware martelingen bekende ze haar gemeenschap met de duivel Moonvaeyer. Het Lierse stadsbestuur veroordeelde haar ter dood. De beul wurgde Van den Bulcke alvorens haar te verbranden.

De Grote Markt was eeuwenlang de vaste plek voor executies en lijfstraffen. Zo werden op deze plek in 1551 vier protestanten verbrand. Ook homoseksueel Henneken Robbens eindigde hier in 1417 op de brandstapel. In 1438 konden de Lierenaars dan weer Lisbeth van Sprongele aan de schandpaal zien, omdat ze haar man had geslagen.

Publieke straffen had een dubbel doel. In de eerste plaats wilde men het volk waarschuwen welk lot misdadigers wachtte. Maar het was ook volksvermaak. Executies werden druk bijgewoond, vaak met het hele gezin. Rondspattend bloed werd gretig opgevangen met zakdoekjes en als talisman gebruikt. Pas in de 19e eeuw werden openbare terechtstellingen als barbaars gezien. De laatste executie op de Grote Markt was in 1842, toen Hendrick De Backer onder de guillotine kwam voor de moord op de pastoor van Nijlen.

Dat duistere verleden leefde voort in een klein steentje op het middelpunt van de Grote Markt. In de volksmond heette het “de heksensteen”, verwijzend naar Van den Bulcke. In 2021 werd de heksensteen opgewaardeerd met een herdenkingscirkel. Het stadsbestuur, op initiatief van het comité “Eerherstel voor Cathelyne”, schonk deze moedige vrouw 431 jaar na haar veroordeling ook volledig eerherstel.

(Bronvermelding: visitlier.be; foto's Google Maps en Gunther Winckelmans)

Lier : Grote Markt