HarelbekeVoormaligStadhuis

De ansichtkaart van omstreeks 1950 toont het voormalig, vroegere stadhuis van Harelbeke. Dit gebouw bevond zich op de hoek van de huidige Leiestraat en Gentsestraat. Een andere benaming is het "Oud Schepenhuis".

Een eerste schepenhuis werd ongeveer op deze plaats gebouwd omstreeks 1100.

In de 15e en 16e eeuw teisterden branden en plunderingen het gebouw.

In 1616 lieten de burgemeester en schepenen naast het "oud schepenhuis" een nieuw stadhuis bouwen.

In 1764 werd dit eerste "oud schepenhuis" gesloopt en op dezelfde locatie, ten noorden dus palend aan het 17e-eeuwse stadhuis, werd een nieuw complex gebouwd. Een foto van 1860, bewaard in het Stadsarchief van Harelbeke, toont het 18e-eeuwse ontwerp als een naar de Gentsestraat gericht dubbelhuis waarvan de centrale ingang was bekroond door een deurvenster met weelderig balkon. Dwars op het 18e-eeuwse stadhuis en georiënteerd naar het Marktplein stond het zogenaamde "Hotel De Ville", een breedhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak met twee dakvensters.

In 1863-1865 werd het gebouw gerestaureerd en uitgebreid met een vredegerecht.

Het gebouw (stadhuis met vredegerecht) werd in 1942 beschermd als monument. Het gebouw werd echter te krap voor de stadsdiensten en het vredegerecht en er werd uitgekeken naar een nieuw gebouw. In 1948 kocht de Stad een herenhuis in de Marktstraat en bracht daar de stadsdiensten in onder.

In 1972 werd het gebouw, dat ondertussen leeg en vervallen stond, samen met het achter gelegen bouwblok gesloopt om de Gentsestraat te kunnen verbreden.

De voor- en zijgevel werden bewaard en opgeslagen in de Ballingenweg achter het oude politiekantoor. Daar lagen de genummerde stenen mooi gestockeerd met de bedoeling om het ooit op te bouwen op een andere plaats. Maar in de loop der jaren zijn die stenen verdwenen, niemand weet precies waar naar toe en waarvoor ze werden gebruikt. De bescherming als monument van het vroegere schepenhuis werd in 2023 opgeheven.

Bemerk op de oude ansichtkaart ook de stadspomp die vóór het gebouw prijkt.

Minstens sinds omstreeks 1735 stond er vóór het schepenhuis, het voormalige stadhuis van Harelbeke, een stadspomp.

Gedurende de 17e en de 18e eeuw was de Harelbeekse bevolking aangewezen op de stedelijke openbare waterputten voor zuiver drinkwater.

Wellicht was dit de enige waterput in Harelbeke die toen voorzien was van een pomp.

In de loop van de 20^e eeuw werd deze stadspomp overgebracht naar het Stationsplein.

Toen de pomp geen dienst meer deed, vermoedelijk met de ingebruikname van het openbaar net voor drinkwatervoorziening in de jaren 1930-1940, plaatste men bovenop deze pomp het standbeeld van forestier Liederik II van Vlaanderen.

De pomp was een vrij monumentale, arduinen handpomp. De voorzijde was voorzien van een ijzeren pomptuit uitgewerkt als een architectonisch siermotief en lager een waterbekken. De zijkanten werden voorzien van enerzijds het wapenschild van de stad en anderzijds de zwart beschilderde pomparm. Het geheel was afgeschermd door vier schamppalen met ijzeren kettingen.

De stadspomp stond enkele jaren op het Stationsplein van Harelbeke, maar werd in 2021 terug overgebracht ongeveer naar de plaats waar ze voorheen stond, nabij het Oud Schepenhuis.

Zie hieronder nog een oude ansichtkaart (bron: datum onbekend; Delcampe.net) van de stadspomp in de periode dat ze aan het station van Harelbeke stond.

(Bronvermelding: deze tekst is gebaseerd op info van onroerenderfgoed.be)

Harelbeke : Voormalig Stadhuis