HarelbekeKerkomtrek

De ansichtkaart die dateert van 1918 toont het deel van de huidige Gentsestraat gezien vanaf het Marktplein in Harelbeke (West-Vlaanderen).

De herberg Duc de Brabant op het kruispunt Gentsestraat met het Paretteplein heeft nog altijd deze naam behouden.

Links op de kaart is één van de kleine ommegangkapelletjes te zien op de hoek van het toenmalige kerkhof dat omheen de Sint-Salvatorkerk lag.

Vanaf 1901 werden er geen bijzettingen meer gedaan op het kerkhof rondom de kerk; de overledenen werden vanaf dan begraven op de nieuw aangelegde begraafplaats tussen de Gentsestraat en de Beversestraat.

In 1921 werd de schade van de Eerste Wereldoorlog hersteld. Vóór de Tweede Wereldoorlog was de kerk omgeven door een halfhoge, deels bakstenen, deels veldstenen kerkhofmuur met daarop een ijzeren hek; op de hoeken was er telkens een ommegangkapelletje voorzien.

Op 23 mei 1940 werd een deel van de kerk gedynamiteerd, waardoor de voormalige vieringtoren en een groot deel van de kruisbeuk werden vernield. Ook de kerkhofmuur werd zwaar beschadigd. Aangezien reeds enkele decennia geen overledenen meer werden bijgezet, besliste de gemeenteraad in 1956 om van een deel van het oude kerkhof een openbaar park te maken.

De delen van de begraafplaats aan de kant van de Gentsestraat en het Paretteplein werden afgegraven.

(Bronvermelding: inventaris.onroerenderfgoed.be)

Op onderstaande ansichtkaart (kaart van gparrein gepubliceerd op Geneanet.org onder licentie CC-BY-NC-SA 2.0 Creative Commons) is de Sint-Salvatorkerk met 2 van de 4 ommegangkapelletjes van het kerkhof (vermoedelijke datum circa 1930) te zien (zie ook de 2 uitsnedes daaronder).

Op de oude postkaart is aan de rechterkant tevens de pastorie te zien van de Sint-Salvatorsparochie, gelegen rechtover de kerk en opgetrokken in 1888-1890. Het betreft het gebouw rechts met de trapgevel met een beeldnis (met het beeld van Christus als de Goede Herder) en rechts een dakkapel met trapgeveltje.

Dit is van oudsher de locatie van de pastorie.

De eerste pastorie van Harelbeke werd voor het eerst vermeld in 1270. In 1510 werd er een nieuwe pastorie opgetrokken.
Volgens de literatuur werd een derde pastorie in 1710 opgetrokken.

Bij het concordaat van 1802 was de pastorie niet langer bezit van het kapittel maar van de kerkfabriek van de Sint-Salvatorsparochie. Tussen 1816 en 1819 werden werken uitgevoerd aan de pastorie; zo werd onder meer aan de oostzijde een hangar gebouwd. In 1851 werd de pastorie vergroot en vrij ingrijpend aangepast aan de toenmalige classicistische 'mode'. Niettegenstaande deze verbouwingen werd omwille van de 'slechte bouwfysische toestand' van de pastorie al in de jaren 1880 beslist door de kerkraad om op dezelfde plek een nieuwe pastorie te bouwen.

In 1888 werd gestart met de bouw van de nieuwe pastorie. Het plan omvatte een gebouw aan de straatkant met een centrale trapgevel en met twee ongeveer dezelfde vleugels rechts en links. Er werd besloten om voorlopig alleen de trapgevel en de linkervleugel op te trekken en het bestaande oostelijke gedeelte te bewaren. Aangezien in 1892 de muren en het dak van dit laatste gedeelte op instorten stonden, werd ook de oude oostvleugel vervangen.

Circa 1956 werd de pastorie in opdracht van de Stad Harelbeke verbouwd. De vier vensters van het lager volume links werden vervangen door een poort en één groter venster. Tussen 1987-1992 werd de pastorie volledig heringericht en werd de voorgevel gerestaureerd.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)

Hieronder een beeld van de pastorie anno 1917:

Harelbeke : Kerkomtrek