AntwerpenSteen

Op de ansichtkaart die dateert uit 1925 is het Steen te zien in Antwerpen (provincie Antwerpen). Het Steen is een deel van een voormalige ringwalburg aan de rechter Schelde-oever in de stad Antwerpen.

Het historische gebouw bevindt zich op het Steenplein waar ook het veer naar de Linkeroever alsook De Waterbus naar Lillo of Hemiksem kan genomen worden.

Het Steen is het oudste bewaarde gebouw van Antwerpen. Het werd gebouwd tussen 1200 en 1225 als poortgebouw van de Antwerpse burcht. Het huidige gebouw beslaat minder dan 5% van de oppervlakte van de oorspronkelijke burcht.

Binnen de burcht bevonden zich belangrijke instellingen zoals de Vierschaar (de voormalige rechtbank op de hoek van de Mattenstraat), de Sint-Walburgiskerk (ook bekend als burchtkerk), het Bezaanhuis, het Reuzenhuis, de refuge van de Benedictijnerabdij van Affligem die ook als pastorij van de burchtkerk fungeerde (de laatste drie in de Mattenstraat), het Steen, de Werf en juist buiten de burcht de Vismarkt.

Rond 1520, ten tijde van Karel V, werd het poortgebouw van de burcht grondig verbouwd en noemde men het voortaan 's-Heeren Steen. In 1549 schonk Karel V het gebouw aan de stad, die het tot 1828 in eigendom had.

Van 1303 tot 1823 werd het gebouw als gevangenis gebruikt. Er vonden soms ook terechtstellingen plaats, speciaal de geheime verdrinkingen van hervormingsgezinden in de jaren 1557-1565. Vanaf 1823 diende het Steen als tehuis voor invalide soldaten. Nadat de overheid het gebouw in 1827 had opgeëist, werd het een jaar later aan een houtzager verkocht. In 1842 kocht de stad het gebouw echter weer terug.

In 1862 werd begonnen met een restauratie van het Steen om er een oudheidkundig museum in op te richten. Dit museum werd in 1864 geopend.

Het grootste deel van de burcht werd in de jaren 1880 afgebroken toen men de Schelde verbreedde en de kades recht trok. Slechts een kleine cluster van gebouwen rondom het oorspronkelijke poortgebouw werd behouden en hierna simpelweg "Het Steen" genoemd. Meteen na de afbraak van de omliggende bebouwing werd in 1887-1890 ook een nieuwe vleugel in neogotische en neotraditionele stijl bijgebouwd en ook andere delen van de oorspronkelijke gebouwen werden verbouwd.

Het oorspronkelijke oudheidkundig museum uit 1864 werd in 1952 vervangen door het Nationaal Scheepvaartmuseum, dat echter al meteen van 1953 tot 1958 ontoegankelijk was door verbouwingswerken. Een deel van de neotraditionele aanbouw uit 1890 werd afgebroken om plaats te maken voor een nieuwe vleugel. Het binnengedeelte van dit museum sloot uiteindelijk de deuren op 28 december 2008. De collectie van het Scheepvaartmuseum werd vanaf 2010 overgeplaatst naar het nieuwgebouwde Museum aan de Stroom.

Het Steen werd in 2012 herbestemd tot “Het Steen der wijzen, 'een actief vragenhuis voor denkers, dromers en doeners'.

Dit was een groot succes maar het gebouw bleek niet geschikt om een jeugdwerking verder uit te werken. Daarom verhuisde men met de jongeren naar de Droogdokkensite en vervolgde haar jeugdwerking onder een nieuwe naam 'Stormkop'.

In 2018 startten de bouwwerken aan Het Steen om het gebouw om te vormen naar een toeristisch onthaalcentrum. In dit centrum kunnen bewoners en bezoekers sinds 22 oktober 2021 terecht voor informatie, tickets, boekingen en exposities.

Er kwam ook een stadswinkel en een rustruimte met zicht op de Schelde. Een belevingsparcours vertelt over de geschiedenis en de identiteit van de stad en het gebouw. De Dienst voor Toerisme VVV is sinds 22 oktober 2021 hier gevestigd.

(Bronvermelding: Wikipedia)

Antwerpen : Het Steen