AntwerpenHippodroom

Het Hippodroompaleis of de Hippodroom, in de volksmond bekend als “De Cirk” en “Den Hippodrom”, was in het begin van de 20ste eeuw een monument in de Antwerpse amusementswereld. Tussen 1903 en 1959 vonden er allerhande spektakels plaats waaronder circus, revues, opera, operettes, catch- en bokswedstrijden.

Het gebouw lag op de Leopold de Waelplaats tegenover het Museum voor Schone Kunsten in de wijk 't Zuid.

De Hippodroom was een 2 verdiepingen tellend gebouw in neobarokstijl. Bovenop de voorhoeken stonden ronde koepels met dakruiter, ieder geflankeerd door 2 kleinere vierkante torens. Het hoogste punt was de grote centrale koepel op tamboer met dakruiter en een mensenbeeld. Een veel grotere lage koepel lag centraal boven de ronde piste. Deze piste was voorzien van een hydraulisch vijzelsysteem waarmee dieren en materiaal vanuit het lager gelegen niveau tot op zaalhoogte konden getakeld worden.

De grote evenementenzaal was voorzien van toeschouwersplaatsen op het gelijkvloers, 2 galerijverdiepingen en 20 loges.

Boven de zaalinkom bevond zich een imposante ereloge versierd met 2 grote beelden, zittende op de voorhoeken en een werkende verlichtingsfakkel omhoog stekend. Qua zaalcapaciteit zijn er evenementen gedocumenteerd met 5.000 tot 8.000 personen. Het project bevatte ook feestzalen, winkels en koffiehuizen die aan de voorzijde voorzien waren van terrassen met luifels en dertig woningen.

De cafés aan weerszijde van de inkom waren “Café de la Piste” en “Café de l'Hippodrome”. Later zou één ervan veranderen naar Café de l'entr'acte.

Het paleis beschikte ook over eigen paardenstallen met ingang langs de De Burburestraat. Deze hangarconstructie bestaat nog steeds en werd in 2008 hergebruikt als multifunctionele commerciële ruimte onder de naam Hospital.

Op het hoogste punt van de grote koepel stond al van in het begin een beeld van een persoon die een fakkel met de rechterarm omhoog stak. De eerst volgende jaren zijn er geen andere beelden te zien op de historische foto's tot 1906.

Op een foto uit 1909 stonden naast de centrale ingang, met aan weerszijde vierkante sokkels tot op de eerste verdieping, 2 grote vrouwenbeelden. Aan de linkerzijde een vrouw in korte jurk die een hoepel achter haar rug tot boven haar hoofd omhoog hield en rechts een vrouw in iets langere jurk met één been licht opgeheven en een springtouw boven haar hoofd.

Boven de monumentale ingang op het fronton stonden drie nog grotere beelden. Het grootste centrale beeld van een strijdkar met paarden en menner was vergelijkbaar met de beelden bovenop het Museum voor Schone Kunsten.

Alle grote beelden werden voor de afbraak verwijderd maar hun huidige toestand is onbekend. Het Middelheimmuseum vermoedt dat de beelden in eerste instantie in privaatbezit terecht kwamen.

In 1913 aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog brandde het gebouw af. Dit gebeurde opnieuw in 1917 en 1920.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog lagen de activiteiten stil. Een belangrijk deel van de artiesten was uitgeweken naar Amsterdam en speelde daar in theater Carré.

Na de Tweede Wereldoorlog vond het publiek nog moeilijk de aansluiting met de vooroorlogse humor. De dienst Inspectie van gebouwen keurde het gebouw af en bezegelde zo het lot van de Hippodroom die in 1959 werd gesloten.

Na jaren van leegstand en na het verwijderen van de beelden werd het gebouw in 1973 gesloopt om plaats te maken voor een nieuwbouw met appartementen, winkels en een supermarkt. De grote evenementen verschoven naar het Sportpaleis in Deurne.

(Bronvermelding: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hippodroom_van_ Antwerpen (online) - geraadpleegd op 21 juni 2026 - CC BY-SA 4.0)

Antwerpen : Hippodroom